ارزش بالای زعفران فرصت پر سودی برای تجارت در دنیا فراهم کرده است، اما سهم ایران به عنوان بزرگترین تولیدکننده زعفران دنیا، از تجارت جهانی زعفران کمتر از حد مورد انتظار است است. اروپا درحالی مدیریت بازار جهانی زعفران را در دست دارد که کمتر از 5% زعفران دنیا را تولید می‌کند.

علی حسینی، عضو شورای ملی زعفران می‌گوید: بیش از 90% زعفران دنیا در ایران تولید می‌شود و با این وجود ایران قادر به تأمین کل نیاز دنیاست، اما با این وجود سایر کشورهای تولیدکننده، زعفران ایران را با برند و بسته‌بندی جدید به اسم خود صادر می‌کنند.

غلامرضا میری، نایب رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به این موضوع اظهار می‌کند که کشورهایی مانند اسپانیا محصول ایران را خریداری و به نام خود صادر می‌کنند. دوبی نیز محصول ایران را خریداری و مجددا صادر می‌کند. البته اسپانیا چون خود تولیدکننده زعفران است، زعفران ایرانی را به نام خود صادر می‌کند، اما دوبی چون تولیدی در این زمینه ندارد، زعفران ما را به نام زعفران ایران به کشورهایی مانند چین، هندوستان، و کشورهای آفریقا، اروپا و آمریکا صادر می‌کند.

میری اشاره می‌کند که اخیرا کشت طلای سرخ در کشورهای همسایه ازجمله افغانستان با قاچاق پیاز از ایران انجام می‌شود. قاچاق پیاز زعفران به افغانستان از حدود 10 سال قبل آغاز شده و سازمان ملل متحد، و کشورهای آمریکا، آلمان، فرانسه و هلند از کشت زعفران در افغانستان حمایت می‌کنند.

رقابت نابرابر در صادرات زعفران

آمریکا در چند سال گذشته از توسعه کشت و صادرات زعفران در قالب طرح‌های مختلفی حمایت کرده است. از جمله پروژه رالف (توسعه کشت زعفران در افغانستان) که با هدف مطرح کردن برند زعفران افغان در دنیا انجام شده. همچنین آمریکا اعلام کرده آمادگی دارد بازار 40 تنی را برای صادرات زعفران در اختیار افغانستان قرار دهد.

از سوی دیگر تجار افغانستان برای ورود زعفران به هندوستان تعرفه‌ای نمی‌پردازند، اما اگر یک ایرانی بخواهد زعفران به هند ببرد باید 38% عوارض واردات پرداخت کند.

در این میان عزم جدی افغانستان برای توسعه تولید و صادرات زعفران قابل توجه است. لطف‌الله راشد سخنگوی وزارت کشاورزی افغانستان از کشت زعفران در 34 ولایت افغانستان و صادرات آن به چین خبر می‌دهد و می‌گوید افغانستان درتلاش است طی یک برنامه 5 ساله، تولید زعفران را از 3.4 تن به 14 تن افزایش دهد.

مجموع این شرایط درصورت عدم توجه و چاره‌اندیشی می‌تواند تهدیدی برای بازار زعفران ایران باشد، زیرا درحال حاضر که بیش از 90% تولید زعفران دنیا متعلق به ایران است مدیریت تجارت جهانی زعفران در دست ما نیست، و درصورت کاهش سهم ایران از تولید، شرایط از این نیز سخت تر خواهد شد.